De De Geïntegreerde Taal-Bank (van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie - wat ressorteert onder de Taalunie) heeft vier complete historische Nederlandse woordenboeken online geplaatst.
In tegenstelling tot sommige andere werken (bijvoorbeeld het Etymologisch woordenboek van het Nederlands[1]) is de toegang tot deze woordenboeken momenteel geheel gratis. Wel is registratie noodzakelijk (een kort en snel formulier) en accoord met een redelijk enge eindgebruikersovereenkomst (alles is zo’n beetje verboden, je hoeft nog net je hersenen niet te laten wissen na kennisname van een lemma).
Het Woordenboek der Nederlandse Taal (WNT) kan fungeren als regulier Nederlands woordenboek. Als ik het goed begrijp is het in eerste instantie aangevuld met moderne woorden tot 1976, maar wordt het ook nu nog verder aangevuld (woorden als ‘beeldscherm’, ‘computer’, ‘digitaal’ lijken bijvoorbeeld te zijn toegevoegd in 2001, maar woorden als ‘internet’ of ‘digibeet’ zijn nog niet opgenomen). Het WNT heeft een wikipedia pagina.
Toegang tot de woordenboeken is via een flash applicatie, dus een flash plugin is een vereiste. De applicatie start op in een nieuw venster zonder navigatie. Het resultaat van een zoekopdracht wordt opnieuw in een nieuw venster of nieuwe tab van een eerder geopend venster geladen en bestaat uit aanklikbare HTML pagina’s (versie 1.2.3, 11-12-2009).
Beschrijvingen van de woordenboeken zijn verborgen in de flash applicatie onder ‘Help&Info’). Van het Middelnederlandsch Woordenboek is er tevens een inleidend pdf en evenzo is er een inleidend pdf van het Oudnederlands Woordenboek beschikbaar.
1. Hoewel het project Etymologisch woordenboek van het Nederlands sinds 2005 is ondergebracht bij het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) te Leiden (wat via de Taalunie wordt gefinancierd door Nederland en België) is de online publicatie ervan om een of andere reden toegekend aan de Amsterdam University Press. Deze vraagt voor het raadplegen van het Etymologisch woordenboek al jaren 40 euro per jaar. 40 euro per jaar voor alleen het Etymologisch woordenboek? Aangenomen dat er per se geld verdiend moet worden aan zo’n woordenboek zou een betere optie zijn geweest: beperk het aantal lemma’s dat iemand zonder een licentie kan raadplegen. Buiten instellingen is stellig niemand zo gek om 40 euro per jaar te betalen om af en toe een woord op te kunnen zoeken (academici doen dat via hun universiteit natuurlijk) dus zou zo’n beperking maar weinig inkomstenderving betekenen terwijl het een fraaie service zou bieden aan het publiek.
